Οι ρωσικές αρχές ασφαλείας σκότωσαν τον "αρχιτέκτονα" των επιθέσεων αυτοκτονίας στο μετρό της Μόσχας, που έγιναν τον περασμένο Μάρτιο. Οι ρωσικές αρχές ασφαλείας εξόντωσαν στην καυκάσια δημοκρατία του Νταγκεστάν τον φερόμενο ως επικεφαλής των ισλαμιστών ανταρτών που σχεδίασαν και εξετέλεσαν την επίθεση της 29ης Μαρτίου στο μετρό της Μόσχας, ανακοίνωσε η Εθνική Αντιτρομοκρατική Επιτροπή.

Ο Μαγκομεντάλι Βαγκάμποφ βρήκε τον θάνατο κατά τη διάρκεια συγκρούσεων με τις ρωσικές δυνάμεις ασφαλείας, στις οποίες έπεσαν νεκροί και άλλοι τέσσερις αντάρτες, τονίζει στο ανακοινωθέν της η Επιτροπή, είδηση που αναπαράγουν όλα τα ρωσικά πρακτορεία. "Ο Βαγκάμποφ ήταν ο οργανωτής των επιθέσεων αυτοκτονίας στο μετρό της Μόσχας, ενεπλέκετο ενεργά στη στρατολόγηση νέων στην παρανομία και οργάνωνε την εκπαίδευση των καμικάζι", προσθέτει η Επιτροπή. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Βαγκάμποφ ήταν σύζυγός της Μαριάμ Σαρίποβα, μίας από τις γυναίκες -καμικάζι που εξετέλεσαν την επίθεση στο μετρό της Μόσχας, με 40 νεκρούς και πάνω από 100 τραυματίες-όμως οι αρχές δεν έχουν επιβεβαιώσει επίσημα τη φήμη.

Ενας πρώην μάγειρας του Οσάμα μπιν Λάντεν, ο Σουδανός Ιμπραχίμ αλ-Κόσι, καταδικάσθηκε χθες σε 14ετή κάθειρξη από στρατοδικείο στη ναυτική βάση Γκουαντάναμο. Η καταδίκη αυτή είναι η πρώτη από τότε που ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα αποφάσισε να επαναληφθούν τα έκτακτα στρατοδικεία του Γκουαντάναμο. Ο αλ-Κόσι, ο οποίος κρατείται για περισσότερα από οχτώ χρόνια στο Γκουαντάναμο, είχε παραδεχθεί στις αρχές Ιουλίου την ενοχή του για υλική υποστήριξη στην τρομοκρατία.

Τα οχτώμισυ χρόνια που ο αλ-Κόσι κρατείτο στο Γκουαντάναμο δε συνυπολογίζονται στην ποινή του. Με δεδομένο ότι ο αλ-Κόσι κατέληξε σε συμφωνία άγνωστου περιεχομένου με την αμερικανική κυβέρνηση για να ομολογήσει την ενοχή του, δεν είναι γνωστό ποιά θα είναι η πραγματική διάρκεια της παραμονής του στη φυλακή. Την ποινή, που σε κάθε περίπτωση δεν θα ξεπερνά τα 14 χρόνια, θα πρέπει να επικυρώσει ο πρόεδρος των στρατιωτικών επιτροπών, στο Πεντάγωνο. Ο 50χρονος αλ-Κόσι, ο οποίος συνελήφθη στο Πακιστάν το Δεκέμβριο, εγκατέλειψε το Σουδάν το 1996 για να εργαστεί ως μάγειρας και κάποιες φορές ως οδηγός του Οσάμα μπιν Λάντεν στο Αφγανιστάν.

Εφιαλτική παραμένει η κατάσταση στη ρωσική πρωτεύουσα, που δεν μπορεί να απαλλαγεί από το γκριζοκίτρινο τοξικό πέπλο της. Πιο δυσοίωνες από χθες είναι οι προβλέψεις των μετεωρολόγων, που εκτιμούν ότι το νέφος του καπνού από τις πυρκαγιές θα διατηρηθεί πάνω από τη Μόσχα τουλάχιστον ως το τέλος της εβδομάδας, έστω κι αν λίγο δροσίσει. Αυτό δήλωσε στο κρατικό πρακτορείο ΡΙΑ-Νόβοστι ο αναπληρωτής διευθυντής του ρωσικού Μετεωρολογικού Κέντρου Ντμίτρι Κίκτιεφ, αμφισβητώντας τις προβλέψεις συναδέλφων του ότι Τρίτη με Τετάρτη το νέφος θα παρασυρθεί προς άλλη κατεύθυνση.

«Νομίζω πως δεν θα έχουμε προς το παρόν εξαιρετικές αλλαγές, αύριο ο άνεμος θα είναι νοτιοανατολικός, κατεύθυνση ενοχλητική, στις 11 του μήνα θα είναι νότιος, γι’ αυτό πολύ αμφιβάλλω ότι κάτι θα αλλάξει αύριο. Στο δεύτερο μισό της εβδομάδας ο άνεμος θα είναι αδύναμος, μεταβαλλόμενος, που σημαίνει ότι είναι απίθανο να διαλύσει το νέφος, το οποίο κατά τα φαινόμενα θα παραμείνει πάνω από τη Μόσχα, γιατί δεν έχει πουθενά να στραφεί προς το παρόν», είπε ο κ. Κίκτιεφ, εξηγώντας ότι οι προηγούμενες προβλέψεις του Κέντρου «Φόβος» βασίστηκαν σε στοιχεία της μετεωρολογικής υπηρεσίας των ΗΠΑ και οι διαφορές στις προγνώσεις αποδεικνύουν το αβέβαιο της κατάστασης. Σύμφωνα με άλλες προβλέψεις στα μέσα της εβδομάδας και ειδικά την Τετάρτη θα πέσουν δυνατές βροχές, που θα βοηθήσουν καθοριστικά στη βελτίωση της κατάστασης.

Υψηλές παραμένουν και οι συγκεντρώσεις δηλητηριωδών αερίων στην ατμόσφαιρα της Μόσχας, όπου το μονοξείδιο του άνθρακα και τα αιωρούμενα σωματίδια ξεπερνούσαν το μεσημέρι κατά 2,2 φορές τις ανώτατες επιτρεπτές τιμές και οι ειδικοί υδρογονάνθρακες κατά 3,5 φορές, ενώ οι μέσες ημερήσιες τιμές ήταν πολύ χειρότερες καθώς η υπέρβαση το τελευταίο 24ωρο ήταν 9 (!) φορές για τα αιωρούμενα σωματίδια, 3,3 φορές για το μονοξείδιο του άνθρακα, 0,7-4,5 για το διοξείδιο του αζώτου και ως 1,4 φορές για το οξείδιο του αζώτου. Η ζέστη διατηρεί και τις τιμές του όζοντος κατά 5,4 φορές πάνω από το φυσιολογικό. Δυσάρεστα είναι και τα στοιχεία, που έδωσε στη δημοσιότητα ο επικεφαλής του Τμήματος Υγείας της πόλης της Μόσχας Αντρέι Σελτσόφσκι, διαπιστώνοντας αύξηση της θνησιμότητας τουλάχιστον κατά 2 φορές.

«Εάν στο παρελθόν είχαμε καθημερινά στη Μόσχα 360-380 θανάτους, τώρα είναι περίπου 700», είπε ο κ. Σελτσόφσκι στο πρακτορείο Ιντερφάξ, αν και ανεπίσημες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για μεγαλύτερες αυξήσεις στους θανάτους. Τα σχετικά ρεπορτάζ, που βασίστηκαν στα στοιχεία των γραφείων κηδειών και δημοσιεύτηκαν στην οικονομική ημερήσια «Κομερσάντ» εκτιμούν ότι οι θάνατοι είναι αυξημένοι κατά 2,5-3 φορές, ωστόσο δεν έλειψαν και οι εκτιμήσεις για αύξηση έως 8-10 φορές. Απαντώντας ο κ. Σελτσόφσκι είχε διαψεύσει τα στοιχεία αυτά και είχε ζητήσει «να μην σκορπίζεται ο πανικός». Δηλητηριώδες νέφος καπνού κάλυψε το Σαββατοκύριακο και την Αγία Πετρούπολη και το Γεκατερινμπούργκ, την πρωτεύουσα των Ουραλίων, ωστόσο ως το πρωί της Δευτέρας είχε διαλυθεί λόγω των ευνοϊκών ανέμων, που δεν βοηθούν καθόλου στην περίπτωση της Μόσχας. Οι αρχές της Μόσχας δεν προτίθενται να κηρύξουν κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, σύμφωνα με τον Αντιδήμαρχο της πόλης Βλαντίμιρ Ρέσιν.

«Η κατάσταση είναι υπό έλεγχο, την αντιμετωπίζουμε και νομίζω θα τα καταφέρουμε» είπε ο κ. Ρέσιν, ο οποίος διαβεβαίωσε ότι ο Δήμαρχος Μόσχας Γιούρι Λουσκόφ, που επέστρεψε χθες εσπευσμένως στη ρωσική πρωτεύουσα από θεραπεία στο εξωτερικό, «βοηθούσε στην αντιμετώπιση της κρίσης και από μακριά». Οι Μοσχοβίτες αντιμετωπίζουν την κρίση όπως μπορούν και εγκαταλείπουν την πρωτεύουσα με όποια μέσα διαθέτουν. Χθες ήταν υπερπλήρη όλα τα δρομολόγια λεωφορείων, τρένων και αεροπλάνων, ενώ τεράστιες ήταν και οι ουρές των εξερχόμενων από την πόλη αυτοκινήτων. Επίσης χθες αναχώρησαν αεροπορικώς από τη Μόσχα 104.440 επιβάτες, αριθμός ρεκόρ για τη φετινή χρονιά. Οι θερμοκρασίες στην πόλη κινούνται σταθερά γύρω στους 35 βαθμούς και στα περίχωρα, που καίγονται, φθάνουν ακόμη και τους 38. Εκτός από λίγες καθυστερήσεις σε μικρό αριθμό πτήσεων τα αεροδρόμια προσαρμόστηκαν και εργάζονται με ορατότητα 750-900 μέτρων. Σύμφωνα με μαρτυρίες πολιτών και τουριστικών πρακτόρων, ξεπουλήθηκαν όλα τα ελεύθερα πακέτα προς χώρες, που δεν έχουν βίζα για τους Ρώσους πολίτες, όπως η Τουρκία, η Αίγυπτος και το Μαυροβούνιο.

Αρκετοί υποψήφιοι τουρίστες και παράγοντες του τουριστικού χώρου θέτουν μάλιστα το ερώτημα «γιατί δεν θα μπορούσε να αρθεί έστω και προσωρινά η ισχύς της Συνθήκης Σένγκεν για ανθρωπιστικούς λόγους, ώστε να διευκολυνθούν να πετάξουν ακόμη κι όσοι θα ήθελαν να πληρώσουν μια εκδρομή για να ταξιδέψουν σε ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ελλάδα». Όσοι κάτοικοι της Μόσχας δεν κατάφεραν να φύγουν, καταφεύγουν σε ξενοδοχεία, εμπορικά κέντρα και χώρους με κλιματισμό, ακόμη και στα αυτοκίνητά τους, καθώς κυρίαρχη είναι η αίσθηση ότι μετά από τόσες μέρες ο καπνός και η οσμή του έχουν πλέον μπει μέσα στο εσωτερικό των κτιρίων και τα διαμερίσματα, που υποχρεωτικά δεν αερίζονται. Πολλά παράπονα εκφράζονται και για τα 120 «κέντρα αναπνοής», που άνοιξε ο Δήμος της Μόσχας, πολλά από τα οποία δεν διαθέτουν κλιματισμό, παρά μόνο παρηγοριά και τσάι για τους ηλικιωμένους. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείο Εκτάκτων Καταστάσεων 557 εστίες φωτιάς είναι ενεργές σε όλη τη Ρωσία και σε μια έκταση 174.000 στρεμμάτα. Το τελευταίο 24ωρο ξέσπασαν 247 νέες εστίες και κατασβέστηκαν 239.

Από το συνολικό αριθμό των πυρκαγιών οι 25 αφορούν αργή καύση επιφανειακών κοιτασμάτων τύρφης, η ατελής καύση της οποίας και παράγει το μεγαλύτερο όγκο του μονοξειδίου του άνθρακα. Ελεγχόμενη χαρακτηρίζεται η κατάσταση και γύρω από το πυρηνικό κέντρο του Σνιέζινσκ στα Ουράλια, όπου η φωτιά απομακρύνθηκε από τα κτίρια με συντονισμένη νυχτερινή επιχείρηση, αλλά δεν έσβησε εντελώς. Ο επικεφαλής των αεροπορικών δυνάμεων του υπουργείου Εκτάκτων Καταστάσεων Ραφαήλ Ζακίροφ είπε ότι αυτή τη στιγμή χρησιμοποιούνται 34 ιπτάμενα μέσα στην κατάσβεση των πυρκαγιών, εκ των οποίων 9 ξένα. Αύριο ο αριθμός θα ενισχυθεί με 2 αμφίβια Μπέριεφ Β-200 που παραλαμβάνονται κατευθείαν από το εργοστάσιο κατασκευής τους, 2 ελικόπτερα Κ-32, που φθάνουν από την Τουρκία, δύο αεροσκάφη από την Ιταλία κι ένα ακόμη από τη Γαλλία.

Κατά τη χθεσινοβραδυνή σύσκεψη στην οποία προήδρευσε ο αρμόδιος υπουργός Εκτάκτων Καταστάσεων Σεργκέι Σαϊγκού ζήτησε αναδιάταξη των δυνάμεων και συγκέντρωσή τους στα πιο επικίνδυνα μέτωπα, μεταξύ των οποίων και εκείνο της Μόσχας, που μοιάζει ανυποχώρητο και ταλαιπωρεί ήδη για δεύτερη εβδομάδα τους κατοίκους της πρωτεύουσας. Ο κ. Σαϊγκού προανήγγειλε «γενικευμένη επίθεση στα μέτωπα των περιχώρων της Μόσχας», που θα απαλλάξει τη ρωσική πρωτεύουσα από τις φωτιές σε 5-7 ημέρες.

Η γερμανική αστυνομία έκλεισε σήμερα ένα τέμενος στο Αμβούργο, στο οποίο σύχναζαν οι δράστες της επίθεσης της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στις ΗΠΑ, επειδή συνδεόταν με ένοπλες ισλαμιστικές οργανώσεις στο Πακιστάν και το Αφγανιστάν. Στο τέμενος Τάιμπα, που παλιότερα ήταν γνωστό ως τέμενος αλ Κουντς, σύχναζαν ο Μοχάμεντ Άτα, ο βασικός υπεύθυνος των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη και την Ουάσινγκτον, και αρκετοί από τους συνεργούς του. Το τέμενος στο Αμβούργο παρέμενε υπό στενή παρακολούθηση από τις υπηρεσίες ασφαλείας μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου.

"Κλείσαμε σήμερα το τέμενος Τάιμπα επειδή οι νέοι που σύχναζαν εκεί ενθαρρύνονταν να γίνουν φανατικοί ισλαμιστές", δήλωσε ο υπουργός Εσωτερικών του ομόσπονδου κρατιδίου του Αμβούργου Κριστόφ Άλχαους. "Πιστεύουμε ότι το τέμενος χρησιμοποιούνταν επί χρόνια για να υποστηρίξει την τρομοκρατία", δήλωσε από τη μεριά του ο Μάνφρεντ Μουρκ από την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος, σε συνέντευξη Τύπου που δόθηκε σήμερα στο Αμβούργο. Περίπου 20 αστυνομικοί απέκλεισαν σήμερα νωρίς το πρωί την περιοχή γύρω από το τέμενος και διεξήγαγαν έρευνες, πρόσθεσε ο Άλχαους, υπογραμμίζοντας ότι η πολιτιστική οργάνωση που βρισκόταν πίσω από το τέμενος είχε απαγορευθεί.

Το τέμενος ήταν σημείο συνάντησης για "οπαδούς του τζιχάντ (ιερού πολέμου)", ενώ στο παρελθόν είχε στρατολογήσει άνδρες για να πάρουν μέρος στην ένοπλη ισλαμική εξέγερση στο Πακιστάν και το Αφγανιστάν, επεσήμανε ο Άλχαους. Δεν αναφέρθηκαν συλλήψεις.